« كتاب عهد اردشير بابكان الى ابنه سابور » بر خلاف ساير كتابهايى كه تاكنون ذكر كرديم ، نسخه‌هايى از اين كتاب يا لااقل قسمتهايى از آن‌كه به نام « عهد اردشير » خوانده مىشود تا به امروز هم رسيده و در دست است . از اين كتاب در حال حاضر چند نسخه و چند خلاصه در مآخذ مختلف عربى وجود دارد كه قديمترين و شايد كاملترين آنها نسخه‌اى است كه در كتاب معروف به « الغرّة » كه ظاهرا از نوشته‌هاى ابو محمد بكر بن محمد معروف به كيع القاضى از رجال قرن سوم هجرى است نقل شده ، « 1 » و ديگر نسخه‌اى است كه آن را مسكويه در كتاب « تجارب الامم » نقل كرده ، « 2 » و سومى نسخه‌اى است كه در كتاب « نثر الدرر » تأليف الآبى نقل شده . « 3 » اين سه نسخه كم‌وبيش باهم نزديكند و اختلاف كمى بين آنها هست . گذشته از اينها نسخه‌اى از اين عهد ضميمه كتاب الادب الصغير در سال 1318 هجرى قمرى به چاپ رسيده و به گفتهء ناشر آن ، آن نسخه از روى نسخه‌اى كه در سال 710 هجرى نوشته شده بود استنساخ شده ، و اين همان نسخه‌اى است كه محمد كردعلى آن را در رسائل البلغاء منتشر ساخته ، و در هر حال اين نسخه خلاصه‌اى است از عهد اردشير نه همه آن ، هر چند دليلى در دست نيست كه سه نسخه‌اى هم كه قبلا وصف شد و مفصلتر از اين خلاصه هستند نسخهء كامل اردشير باشند . به‌خصوص با توجه به اين نكته كه از اردشير مؤسس دولت ساسانى سخنان حكمت‌آميز بسيارى در كتب ادبى عربى نقل شده كه بدون شك از مآخذ ساسانى در آنها راه يافته و غالب آنها در نسخه‌هاى موجود عهد اردشير نيست ، مگر آنكه احتمال دهيم كه غير از عهد اردشير كتاب ديگرى هم از همين نوع در ادبيات ساسانى منسوب به اردشير وجود داشته و به عربى هم ترجمه شده بوده است . كتاب عهد اردشير در سالهاى

--> ( 1 ) . براى شرح حال او رجوع شود به الوافى بالوفيات : 3 : 44 ، و الفهرست : 114 . ( 2 ) . جلد اول كتاب تجارب الامم ، به تصحيح دكتر ابو القاسم امامى ، ص 69 - 56 . ( 3 ) . مجلد 7 از نسخه عكسى دار الكتب - مصر شمارهء 4428 ، كه از روى نسخه خطى كتابخانه كوبريلى تركيه عكس‌بردارى شده .